Ülkeler insansız ordulara yaklaşık 100 milyar dolar harcayacak

492

Geçen yıl Nisan ayında Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) tarafından açıklanan rapor, askeri harcamaların gidişatı hakkında çarpıcı bir uyarı niteliği de taşıyordu. Merkezi İsveç, Stockholm’de bulunan SIPRI, yıllık raporunda küresel askeri harcamaların son 5 yılda ilk kez artış gösterdiğini açıklarken, bunun sebeplerini ise IŞİD’e karşı verilen mücadele, Yemen’deki savaş, Çin’in Güney Çin Denizi’ndeki iddiaları, Rusya’nın Kırım’ı ilhak etmesi ve yine Rusya’nın Ukrayna’daki ayrılıkçılara destek vermesi olarak sıralamıştı. Aynı raporda, en çok askeri harcama yapan ülkenin ABD olduğuna da dikkat çekilirken, bu ülkenin toplam harcamaların yaklaşık dörtte birini gerçekleştirdiği ifade ediliyordu.

Dünyada askeri harcamalar nasıl dağılım gösteriyor?

 

SIPRI’nın raporunun 32 sayfalık özetine (indirmek için tıklayın) baktığımızda 2015 yılı için küresel

Kaynak: SIPRI Yearbook 2016

askeri harcamaların toplamı 1 trilyon 676 milyar dolar olduğu görülüyor. ABD’nin de etkisiyle bu tutarın 678 milyar dolarının Amerika kıtasında olduğu, bunun da 611 milyar dolarının Kuzey Amerika’da gerçekleştiği rapora yansımış. Güney Amerika 57.6 milyar dolar ile yer alırken Orta Amerika ülkelerinin 9.5 milyar dolarlık silah harcaması yaptığı ifade ediliyor. Tutar yüksek olmakla ve Orta Amerika’da yüzde 3,7’lik bir artış olmakla birlikte bir önceki yıla göre Amerika kıtasında yüzde 2,5’lik bir gerileme olduğunu belirtelim.

 

Küresel tablodaki en yüksek artış oranı ise Güneydoğu Asya. Yüzde 8,8 ile 39.7 milyar dolara çıkan askeri harcamalara yakın bir artış yüzde 7,7 ile Okyanusya bölgesi ülkelerinde yaşanmış. Doğu Avrupa’da da benzer bir oran mevcut. Bu bölgedeki harcamalar yüzde 7,5’lik artış ile 74.4 milyar dolara yükselmiş durumda. Çalkantılı hali bir türlü son bulmayan Ortadoğu içinse bir tutar raporda görülmüyor. SIPRI uzmanları bu bölge için bir tahmin yürütmekten dahi kaçınmış.

En çok askeri harcama yapan ülkeler

Deloitte tarafından hazırlanan “2016 Global Aerospace and Defence Sector Outlook” başlıklı rapora baktığımızda ise ülkeler bazında bir listeyle karşılaşıyoruz. 2014 yılı verilerini aktaran rapora göre toplam askeri harcamaların boyutu 1.74 trilyon dolar. ABD, 609 milyar dolar ile açık ara ilk sırada yer alırken, Çin (216.4), Rusya (84.5) ve Suudi Arabistan (80.8) ile bu ülkeyi takip ediyor. Rapora göre Türkiye’nin 2014 yılı askeri harcamalarının boyutu ise 22.6 milyar dolar. Türkiye bu tutarla Avustralya ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin ardından listenin 15. sırasında kendine yer buluyor.

İnsansız ordulara ne kadar harcanacak?

Yukarıda belirttiğimiz tüm bu tutarlar tüm askeri harcamaları listelerken, IHS tarafından 9 Ocak 2017’de yayınlanan yeni bir rapor ise gidişatın insansız askeri araçlara yöneldiğini ortaya koyuyor. Bu sınıftaki askeri araçları İnsansız Hava Araçları (Unmanned Aerial Vehicles – UAV), İnsansız Kara Araçları (Unmanned Ground Vehicles – UGV) ve İnsansız Deniz Araçları (Unmanned Sea Vehicles – USV) olarak sınıflandıran IHS analistlerine göre pastanın en büyük dilimi, Türkiye’nin de üretici olarak yer aldığı insansız hava araçlarına ait.

Rapora göre önümüzdeki 10 yılda küresel ölçekte 63 bin yeni insansız hava aracı orduların portföylerine katılacak ve bunun için 82 milyar dolarlık bir harcama yapılacak. İkinci sıradaki tank benzeri insansız hava araçlarının satışı için 30 bin adet öngörülürken, 4.9 milyar dolarlık bir pazar bekleniyor. İnsansız deniz araçları için bir adet tahmini yapılmazken, 2016 – 2025 arasındaki dönem için 6.5 milyar dolarlık bir harcama tutarı öngörülüyor.

Kaynak IHS Markit

Türkiye’nin konumu

Hem kamu hem de özel sektörün üretici ve paydaş olarak yer aldığı insansız hava araçları Türkiye’nin de gelecek stratejileri arasında kendine yer bulmuş durumda. Savunma Sanayii Müsteşarlığı’nın yürüttüğü projeler arasında “İnsansız ve Akıllı Sistemler” başlığı ile kendine yer bulan bu konu, Operatif ve Stratejik İnsansız Sistem Projeleri ile Taktik ve Özel Amaçlı İnsansız Sistem Projeleri olmak üzere iki alt başlığa sahip. İlk başlık, 2013’te sözleşmesi imzalanmış ANKA-S Projesi’ni kapsarken, ikinci başlık ise “Bomba İmha Robotu Projesi” ile 2011 – 2030 yılları arasını kapsayan “İHA Yol Haritası”nı içeriyor. İnsansız Hava Araçları (İHA) için 2004’ten bu yana artan bir ivmeyle çalışıldığına dikkat çekilen yol haritasında 2030 yılına kadar geliştirilecek araçların tiplerini bulmak mümkün. Sabit kanat ve döner kanat olmak üzere iki ayrı başlıkta değerlendirilen ürünler için 2030’daki nihai nokta “İnsansız Savaş Uçağı” olarak tanımlanmış durumda.

Elbette yol haritası sadece üretilecek uçağın kaportasıyla sınırlı değil. Detaylara bakıldığında, bir insansız hava aracının ihtiyaç duyduğu tüm telsiz, anten vb. yan parça ve sistemlerden otomatik iniş kalkış sistemine kadar tüm aşamaların sürece dahil edildiği görülüyor. Yaklaşık 150 sayfalık yol haritasının katkı verenler listesindeki Türkiye merkezli firma ve kurumların sayısının 25 kadar olması, bu alanda yürütülen çalışmaların iddiasını destekliyor.

Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine girerek aktif olarak kullanılmaya başlanan insansız hava uçağı Bayraktar TB2’ye ait test görüntülerini aşağıdaki videoda izleyebilirsiniz.