Türkiye’nin en hızlı büyüyen şirketleri

861

Dünyanın pek çok yerinde en hızlılar, en güçlüler, en yenilikçiler gibi listeler hazırlanır. Henüz Olimpiyat oyunlarının bir şirket versiyonu gibi küresel firmalar sıralaması için çok alternatif olmasa da (Deloitte Fast 500, Fortune 500 gibi) yerel rekabeti ortaya koyması açısından lokal örneklere (İSO 500, Fortune 500 Türkiye gibi) rastlanıyor.

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB), Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) ve dünyanın en önemli yönetim danışmanları arasında gösterilen Harvard İşletme Okulu Profesörü Michael Porter’ın eş kurucusu olduğu AllWorld Network işbirliğiyle gerçekleştirilen “Türkiye’nin En Hızlı Şirketleri Yarışması”, 2011 – 2013 yılları arasında satış gelirlerini en hızlı yükselten şirketleri ortaya çıkardı.

“Türkiye’nin yeni nesil küresel oyuncuları” başlığıyla tanıtılan çalışma için Michael Porter, “Türkiye100, AllWorld’ün hızlı büyüyen şirketleri sıraladığı 15 ülkedeki büyüme ve sektör çeşitliliği rekorlarını kurdu. Başarılı işadamları ve işkadınlarının kurduğu bu şirketler, Türkiye’nin rekabet gücünü simgeliyor.” yorumunu yapıyor.

AllWorld, bu çalışmayı benzer bir metodolojiyle Arabia500, Africa500, Asia500 ve Eurasia500 olarak dünyanın farklı bölgelerinde sürdürüyor. Bu bölgelerde değerlendirmeye alınan özel şirketlerin sayısı ise 10 bini buluyor. Türk şirketleri listeye yabancı değil, örneğin 2011 yılındaki çalışmada SEM Plastik Türkiye’nin de dahil olduğu Arabia500 listesinin zirvesinde yer almayı başarmış. SEM Plastik Genel Müdürü Yavuz Eroğlu, araştırmanın etkilerini “Sonuçların açıklanmasının ardından hem medyadan hem de çok sayıda yatırımcıdan görüşme talebi aldık. Şirketimizin global bilinirliği ve tanınırlığı oldukça arttı.” sözleriyle ifade ediyor.

Araştırma nasıl yapıldı?

Çalışma kapsamında hazırlanan bir mektup, TEPAV tarafından tüm TOBB üyelerine gönderiliyor. Şirketlerden gelen yanıtlar doğrultusunda AllWorld bir değerlendirme yaparak en hızlı büyüyen şirketleri belirliyor ve kamuoyuna açıklanıyor.


En hızlı 100’ün toplam cirosu 2.7 milyar dolar

Araştırmanın alt detaylarına bakıldığında, en hızlı 100 şirketin 2011-2013 yılları arasında ortalama yüzde 358 büyüdüğü ve toplam cirolarının 2.7 milyar dolar seviyesinde olduğu görülüyor. Bu şirketlerin ortalama gelirleri ise 25 milyon dolar olarak tespit edilmiş. Yine bu şirketlerin büyüme hızının, Türkiye ekonomisi milli gelir artış hızından 10 kat daha yüksek olduğu da ifade ediliyor.

Gelir artışı, istihdam artışını da beraberinde getirmiş. Yine 2011-2013 yılları baz alındığında bu 100 şirketin çalışan sayısının ortalama yüzde 88 arttığı görülürken, istihdam artışı çalışan bazında 8 binin üzerinde. Ortalama çalışan sayısının ise 165 olduğu görülüyor.

Kadın yönetici sayısı az

Araştırmanın ilginç yanlarından biri, ilk 100’e giren şirketlerin kurucularının yalnızca kendi şirketleri ile ilgilenmediği, başka alanlarda faaliyet gösteren şirketler kurduğunu göstermesi olmuş. Örneğin, Türkiye100’ün 2011-2013 arası en hızlı büyüyen şirketi olan Kahramanmaraş merkezli Maren Maraş Elektrik Üretim A.Ş.’den Mehmet Hanefi Öksüz’ün halen faal olan 20 şirket kurduğu görülüyor. Listenin 60. sırasında bulunan Vefa Prefabrike Yapılar adında grubun kurucularından Turan Koçyiğit’in 40 çalışanına kendi işlerini kurmaları için yardım ettiği görülüyor. Hürriyet’te 2010 yılında çıkan bir habere göre Koçyiğit de iş dünyasındaki ilk yıllarında o zamanki patronunun benzer bir desteğiyle yola çıkmış.


Şirket kurucularına dair diğer detaylara bakıldığında kadınların sadece yüzde 7’lik bir pay alabildiği görülüyor. Ancak bunda, listenin TOBB üyelerinden oluşmasının ötesinde, ilk 100’e giren şirketlerin 42’sinin imalat sektöründe olmasının da etkisi olduğunu söyleyebiliriz. Kurucuların şirketlerini kurduklarındaki ortalama yaşı 32 iken, araştırmanın yayınlandığı tarih itibariyle ortalama yaşları ise 43.

Sektörel dağılım imalat ağırlıklı, ama bilgi öncelikli

Türkiye100 listesinde en yüksek pay 15 şirketle bilgi hizmeti alanında faaliyet gösterenler. Onu gıda ürünlerinin imalatıyla ilgilenenler 8 firmayla, bilgisayar programlama ve danışmanlık sektörüyse 7 firmayla takip ediyor.

İl dağılımına bakıldığındaysa İstanbul’un 45 firmayla ilk sırada olduğu görülüyor. Ankara 12, Kocaeli ve İzmir 7, listenin zirvesindeki firmayı da çıkartan Kahramanmaraş 5, Gaziantep, Konya ve Antalya ise 3’er firmayla takip ediyor.

En hızlısı yüzde 8754 büyüdü

Listenin zirvesinde, elektrik, gaz, buhar ve havalandırma sistemi üretim ve dağıtımı üzerine faaliyet gösteren Maren Maraş Elektrik bulunuyor. 2011-2013 arasında yüzde 8754 büyümeyi başaran şirketin 2013 itibariyle çalışan sayısı 120.

Türkiye100 listesinin ilk 20 şirketi

İkinci sırada bulunan Karbil Yazılım ise bilgi hizmetleri sektöründen. 44 çalışana sahip şirket gelirlerini yüzde 2501 arttırmayı başarmış. Üçüncü sırada Ankara merkezli Emza Enerji yüzde 2361 büyümeyle alırken, dördüncü sıradaki Lokman Hekim Sağlık Hizmetleri yüzde 1722 artışa imza atmış. Listede, Van’dan tek temsilci olarak görülen şirket, aslında 2011’de hisseleri Borsa İstanbul’da işlem görmeye başlayan Ankara merkezli Lokman Hekim Engürüsağ şirketinin alt kuruluşu.

Türkiye100 sıralamasında ilk 7 şirketin yüzde 1000’den fazla gelir artışı sağladığı dikkat çekiyor. Yüzde 500 ve üstünü baz aldığımızda ise ilk 15 firmanın bu kriteri yerine getirdiği görülüyor.

Yerel liste, küresel fayda

Bu yıl üçüncüsü hazırlanan Türkiye’nin en hızlı büyüyen şirketleri listesinin bir önceki versiyonu Türkiye25 olarak tanıtılmıştı. İlk sırayı bu yıl olduğu gibi Kahramanmaraş’tan bir firma (KÇS Çimento) alırken, Network Global Logistics ve Çebi İnşaat takip etmişti.

İster 25, ister 100, ister 500 firmalık listeler olsun, bu tür bölgesel ya da global listelerin başarılı firmalara yeni kapılar açtığı bir gerçek. Daha önce Arabia500 listesinin ilk sırasında yer almayı başaran SEM Plastik’e yönelen ilginin bir benzerinin, Türkiye100’ün üst sıralarındaki firmaların da karşısına çıkacağını öngörmek çok da yanlış olmayacaktır.

Türkiye100 listesinin tamamına bu linkten ulaşabilirsiniz.