Küresel Barış Endeksi’ne göre Türkiye huzursuz

803

Son günlerde çeşitli haber sitelerinde “En huzurlu ülkeler” listesi ve bu ülkelere ait fotoğraflardan oluşturulmuş galerileri görüyor olabilirsiniz. İzlanda ve Danimarka’nın ilk iki sırada bulunduğu, Avusturya, Yeni Zelanda, İsviçre, Finlandiya, Kanada, Japonya, Avustralya ve Çek Cumhuriyeti’nin ilk 10’a yerleştiği bu galerilerin arkasında Ekonomi ve Barış Enstitüsü‘nün her yıl yenilediği “Küresel Barış Endeksi” bulunuyor.

Sidney, Avustralya merkezli, New York ve Meksika’da da şubeleri bulunan Ekonomi ve Barış Enstitüsü’nün (Institute for Economics & Peace) bu çalışmayı yapmaktaki amacı, ülkelerin yaşam için ne kadar barışçıl ve huzurlu olduğunu tespit etmek. Araştırmada birden fazla kriter bulunuyor. Bu kriterler ise araştırmaya dahil edilen her bir ülkeyi barış ortamı, yaşam alanlarındaki huzur ortamı (suç oranları gibi veriler), ticari yaşam, kültürel ortam, ekonomi ve politika olarak sıralanıyor. Alt başlıklarla birlikte 23 farklı kriterle ülkeler tek tek inceleniyor.

Araştırmayı değerli kılan unsurlardan biri, ülkeleri kendi içinde olduğu kadar diğer ülkelerle olan durumlarını da gözönüne alması. Bu kapsamda her bir ülke, bulunduğu bölge içindeki sıralamayla da paylaşılıyor.

162 ülke, dünya nüfusunun yüzde 99.6’sı

Küresel Barış Endeksi (Global Peace Index – GPI) adı verilen bu araştırmada, bir önceki yıla oranla yaşanan önemli toplumsal olaylar da dikkate alınıyor. 2015 raporunda toplam 162 ülke ele alınırken, bu ülkelerin toplam nüfusunun, dünya nüfusunun yüzde 99.6’sını temsil ettiği belirtilmiş.

Genel sonuçlara bakıldığında 162 ülkenin yarısında barışçıl ortamın arttığı, 78’inde azaldığı görülüyor. Rapordaki en sakin 20 ülkenin 15’i Avrupa’da bulunuyor. Bunların da 6’sı ilk 10’da kendine yer bulmuş durumda.

Savaşlar ve terör sonuçları etkiliyor

Rapor, barışçıl ortamı ölçmeyi amaçladığından iç çatışmalar, uluslararası savaşlar ve terör olayları sonuçları ciddi oranda etkiliyor. Örneğin MENA olarak tanımlanan Ortadoğu ve Kuzey Afrika bölgesi raporda öne çıkartılan başlıklar arasında yer alıyor. Bölgedeki 6 büyük ülkede yaşanan sorunlara dikkat çekilirken, bunlar Suriye, Irak, Yemen, Libya, İsrail ve Lübnan olarak sıralanıyor. IŞİD’in bölgedeki faaliyetlerinin olumsuz sonuçlarına dikkat çekilirken Suudi Arabistan ve İran’ın da bundan etkilendiğine dikkat çekilmiş. Türkiye ise Avrupa bölgesinde değerlendirmeye tabi tutulduğundan burada yer almıyor.

GPI_2015_Turkey
Küresel Barış Endeksi’nde ülkelerin aldıkları puanları ve yıllara göre değişimini interaktif olarak incelemek için görsele tıklayın

Barışa en uzak konumdaki ülkelerin sayısı artıyor

Mayıs 2007’de ilk olarak yayınlanan Küresel Barış Endeksi, zaman içinde ülkelerdeki değişimle birlikte global değişimi görebilme fırsatı da sunuyor. Örneğin 2008’de üç ülke en kötü puanı alan ülkeler olarak sayılırken, 2015’te bu sayı 9’a çıkmış durumda. 2008’de Somali, Irak ve Sudan en kötü puana sahip ülkeler arasında yer alırken bu ülkelerin 2015’te de aynı konumda olduğu görülüyor. Barışçıl ortama en uzak durumda olan bu ülkelere 2015’te Suriye, Afganistan, Güney Sudan, Orta Afrika Cumhuriyeti, Demokratik Kongo Cumhuriyeti ve Pakistan eklenmiş durumda.

Türkiye Avrupa’da sonuncu, dünyada 135. sırada

Türkiye’nin durumuna baktığımızda ise global sıralamada en iyi konumuna araştırmanın yapıldığı ilk yıl olan 2007’de ulaştığı görülüyor. Ancak her yıl gerileyen Türkiye 2008’de 115. sıraya inerken, 2009’da 121., 2010’da 126., 2011’de 127. sırada kendine yer buluyor. Son üç yıla baktığımızda ise inişli çıkışlı bir grafik söz konusu. 2012’de 121. sıraya yükselen Türkiye, 2013’te ise 13 basamaklık düşüşle 134. sıraya iniyor.

Geçen yılı Venezuela, Burundi, Kenya, Lübnan ve İran’ın önünde 128. sırada tamamlayan Türkiye’nin 2015’teki durumu pek parlak değil. Global listede yedi basamak gerileyen Türkiye 2015 raporunda 135. sırada yer bulabiliyor.

Türkiye’nin dahil olduğu Avrupa’daki duruma baktığımızda da benzer bir durumdan söz etmek mümkün. En huzurlu 20 ülkenin 15’i Avrupa’da bulunmasına karşın, toplam 35 ülkenin yer aldığı Avrupa’da Türkiye ancak son sıraya yerleşebiliyor. Avrupa ülkeleri arasında Türkiye’nin hemen üstünde yer alan ülkelerden Makedonya genel listede 71.’liği İsrail ve Togo ile paylaşırken, Moldova’nın 70, Kosova’nın ise 69. sırada olduğu görülüyor.

Küresel Barış Endeksi Raporu’nun tamamına bu linkten ulaşabilirsiniz.