Dünyanın gelecekle imtihanı: Uzay çöpleri

494

Hayatlarımız, göremediğimiz bir dünyaya bağlı. Şimdiye kadar geçen haftanızı düşünün. Televizyon izlediniz mi? GPS kullandınız mı? Hava durumunu kontrol ettiniz mi? Hatta yemek yediniz mi? Bunlar, direkt ya da direkt olmadan uydulara bağlı olan hayatımızı yaşamamıza olanak tanıyan şeyler. Uyduların bize sağladığı hizmetleri sıklıkla kullandıkça, uydular, kendileri uzayda kalıcı bir iz bıraktıkları için dikkatimizi hak ediyorlar.

Roket bilimci ve bir dönem NASA’da da görev almış, bugün uzay teknolojileri ve ticari robotlar üzerine çalışan MDA’de çalışan Natalie Panek, TEDxToronto’daki konuşmasına yukarıdaki sözlerle başlıyor. Bugüne kadar uzaya 7 bin kadar uydu gönderdiğimizi ifade eden Panek, günümüzde bunların yalnızca 7’de birinin aktif olduğuna dikkat çekiyor.

Çok sayıda uydunun, icat edilmiş ‘mezarlık’ ismi verilen bir yörüngeye itildiğini söyleyen Panek, buna karşın dünyanın etrafında 100 binlerce irili ufaklı enkaz bulunduğunun altını çiziyor.

Panek, konuşmasında bu işlevini yitirmiş uyduların nasıl yeniden aktif hale getirilebileceğini ya da tamamen ortadan kaldırılabileceğine dair gündemdeki fikirlerden de bahsediyor. İmha etmek adına lazer kullanılması ya da bir çeşit ağ ile tehlikeli bölgeden daha da uzaklaştırılması önerilerini dile getiren Panek, uzaydaki robot mekanikerlerin işlevini yitirmiş uyduları tamir edebilmesi ya da yeniden yakıt doldurabilmesinin de tartışmalar arasında olduğunu ifade ediyor.

Panek’in konuşmasındaki büyük resim ise bizlere tıpkı yüzeydeki gündemlerimiz arasında olan sürdürülebilirliği işaret ediyor. Uzay çöpünün hiçbir devletin ya da kurumun sorumluluğu altında olmadığını ve buna yönelik düzenlemelere ihtiyaç olduğunu söyleyen Panek’in konuşmasındaki son cümlesi ise adeta çarpıcı bir davet niteliğinde:

“Dünya yörüngesi nefes kesici bir şekilde güzel ve bizim keşif yolumuz. Bu şekilde tutmak bizim elimizde…”

 

Konuyu daha yakından takip etmek isteyenler için Nisan 2017’de Almanya’da Avrupa Uzay Ajansı ESA tarafından uluslararası bir etkinlik gerçekleştirileceğini ekleyelim. Organizasyonda uzay molozlarının nasıl temizleneceğine dair görüşler tartışılırken, ihtiyaç duyulan yasal düzenlemeler de görüşülecek. “European Conference on Space Debris” başlıklı etkinlik bu yıl 7. kez gerçekleştirilecek.