Çin’in enerjisi uzaydan görülebilecek

348

Çin’de özellikle büyük şehirlerde karşılaşılan hava kirliliği çeşitli sebeplerle dünya gündemine gelmişti. 2008’de Pekin’de düzenlenen Yaz Olimpiyatları sırasında sporcuların zorlu hava koşulları nedeniyle kimi zaman maske takmak zorunda kalması, ülkedeki bu durumun belki de ilk kez tüm dünyanın farkına varmasını sağlamıştı. Geçen yıl yine hava kirliliği nedeniyle caddelere güneşi gösteren dev ekranların yerleştirilmesi ise koşulların ne kadar sıkıntı verici olduğunu ortaya koymuştu.

Çin, özellikle Olimpiyat oyunlarından bu yana çeşitli girişimlerle hava kirliliği sorununu aşmak ve daha çevreci olmaya çalışıyor. Bu kapsamda yenilenebilir enerji yatırımlarına ağırlık veren ülke, yeni duyurduğu projeyle dünyanın en büyük solar enerji santrallerinden birine sahip olacak.

Gobi Çölü’nde 25,9 kilometrekarelik bir alanda (karşılaştırma için Kadıköy ilçesinin büyüklüğünün 25.2 kilometrekare olduğunu söyleyelim) kurulacak olan solar enerji panelleri ile güneşten 200 MW’lık enerji üretimi hedefleniyor. Bu miktarın 1 milyon eve enerji sağlayabilecek büyüklükte olduğu ifade ediliyor.

2030’a kadar yüzde 20 azalma

Çin’in resmi kaynakları 2030’a kadar fosil enerji kullanımı nedeniyle ortaya çıkan yüksek emisyonu yüzde 20 azaltmayı hedefliyor. 2015’in ilk çeyreğinde solar enerji kapasitesine 5 GW’lık katkı yapan ülkede halen toplam solar enerji kapasitesi 28.1 GW seviyesinde. Uluslararası Enerji Ajansı, 2014’te bu alandaki yüzde 37’lik artışla bu değere ulaşan Çin’in yenilenebilir enerji yatırımları için 83.3 milyar dolarlık bir bütçe ayırdığını kaydediyor.

Gobi Çölü’nde inşaatı devam eden yeni santralle bu hedefine daha da yaklaşacak olan ülkede yeni santralin ilginç bir yanı da var: Santral, kapladığı geniş alan nedeniyle uzaydan görülebiliyor. Sayfanın girişinde, NASA’nın 2012 ve 2015’te uzaydan çektiği iki fotoğrafı görebilirsiniz. Çin Seddi’nin ardından ülkedeki uzaydan görülebilecek ikinci insan yapımı yer ünvanını da elde edecek olan santral, ülkenin 2040 hedefi olan şehirlere temiz enerji sağlama hedefinin en önemli üç aşamasından biri olarak tanımlanıyor.

Bir başka çöl hikayesi: Desertec

Dünyadaki bir diğer önemli solar enerji projesi ise Desertec. Kuzey Afrika’da Sahra Çölü’nde kurulacak olan dev tesis, birden fazla ülkeyi kapsamasıyla farklılaşıyor. Projenin önemli avantajları arasında bölgede ekonomik hareketlilik sağlamanın yanında, üretilecek enerjinin Akdeniz’in tabanından geçecek kablolar yardımıyla Avrupa’ya taşınmasıydı. HVDC teknolojisiyle bu uzun mesafede bile kaybın yüzde 10-15 seviyesinde olması hedefleniyordu.


Avrupa’nın 12 büyük şirketinin girişimiyle 2003 yılında ilk kez duyurulan Desertec, bugün varlığını sürdürse de askıya alınmış durumda. Küçük çaplı girişimler dışında çok fazla hareket alanı bulamayan projenin bu konuma gelmesinin sebebiyse politik durumlar. Projedeki önemli ülkelerden biri olan Tunus’ta başlayıp neredeyse tüm Kuzey Afrika’ya yayılan Arap Baharı olayları çalışmaları aksatırken, projede yer alan bazı global şirketlerin de ayrılmasına neden olmuştu. 2012 yılında Siemens ve Bosch, konsorsiyum ortaklığından ayrıldığını duyurmuştu.

Projenin halen 20 büyük destekçisi bulunuyor. Çeşitli enerji ve finans sektörü şirketlerinin olduğu bu destekçiler arasında Almanya, İsviçre, İspanya, Suudi Arabistan, Cezayir, İtalya, ABD, Fas, Fransa, Yunanistan ve Çin’den kurumlar yer alıyor.

Desertec daha büyük ama…

Desertec, Çin’in Gobi Çölü’ndeki yeni solar santralinden daha büyük ve daha fazla ülke ve insanı etkileyen bir proje. Ancak yukarıda belirttiğimiz çeşitli politik sebepler nedeniyle istenilen seviyeye ulaşabilmiş değil. Bu bağlamda, Çin’deki çölden enerji üretme girişiminin daha başarılı olacağını öngörmek çok da yanıltıcı olmayacak.